هوش مصنوعی

هوش مصنوعی چیست؟ تعریف AI و کاربردهای آن به زبان ساده

تا چند سال پیش اگر کسی ادعا می‌کرد که در آینده کامیپوترها می‌توانند همانند انسان فکر و عمل کنند، شاید غیرممکن و تخیلی به نظر می‌رسید، اما حالا در سال ۲۰۲۳، کامیپوترها با هوش مصنوعی خود می‌توانند این کارها را همانند یک انسان انجام دهند، اما هوش مصنوعی چیست و چگونه کار می‌کند؟ آیا هوش مصنوعی صرفاً در کامپیوتر خلاصه می‌شود یا می‌تواند ابعاد بزرگ‌تری از خدمات و امورات را دربرگیرد؟! در این مقاله از بیت پین قصد داریم از ابعاد مختلفی به AI (مخفف Artificial Intelligence) یا همان هوش مصنوعی نگاه کنیم. برای آشنایی بیشتر با آن، تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) که به اختصار AI گفته می‌شود، مجموعه‌ای از فناوری‌های مختلف است که در کنار یکدیگر ماشین‌ها را قادر می‌سازند تا مشابه انسان حس، درک و عمل کنند. همچنین همانند انسان‌ها آموزش ببینند و بیاموزند.

تعریف افراد از هوش مصنوعی متفاوت است؛ اما به زبان ساده، هوش مصنوعی به‌کارگیری مجموعه‌ای از فناوری‌ها و تکنولوژی‌های به‌روز برای تبدیل کردن کامپیوتر به انسان است.

منظور از هوش مصنوعی «محدود» و «جنرال» چیست؟

برخی از افراد در تعریف هوش مصنوعی، فراتر رفته و آن را در دو قالب محدود «Narrow» و عمومی یا جنرال «General» دسته‌بندی کرده‌اند، اما تفاوت میان دو نوع محدود و جنرال هوش مصنوعی چیست؟ بیشتر آنچه در زندگی روزمره خود تجربه می‌کنیم، نوع محدود آن است که از جمله آن‌ها می‌توان به برنامه‌های هواشناسی، نرم‌افزارها و اپلیکشن‌های دستیار مجازی و.. اشاره کرد.

تفاوت هوش مصنوعی محدود و جنرال

هوش مصنوعی جنرال نیز بیشتر شبیه چیزی است که در فیلم‌های علمی تخیلی مشاهده می‌کنیم؛ جایی که ماشین‌ها، احساس و هوش انسانی را تقلید می‌کنند. آن‌ها به طور استراتژیک، انتزاعی و خلاقانه فکر می‌کنند و توانایی انجام طیفی از وظایف پیچیده را دارند. اما این بُعد از AI هنوز در آن حد محقق نشده است!

هوش مصنوعی در کامپیوتر

افرادی همچون استوارت راسل «Stuart Russell» و پیتر نورویگ «Peter Norvig» پس از آلن تورینگ، اقدام به انتشار کتابی تحت عنوان «هوش مصنوعی: رویکردی مدرن» یا «Artificial Intelligence: A Modern Approach» کردند که تبدیل به یکی از کتاب‌های درسی پیشرو در مطالعه‌ی این حوزه شد. در این کتاب، به چهار هدف یا تعریف بالقوه AI پرداخته شده که سیستم‌های کامپیوتری را بر اساس عقلانیت و تفکر در مقابل عمل متمایز می‌کند. رویکرد انسانی این تفکر به این صورت است:

  • سیستم‌هایی که مانند انسان فکر می‌کنند.
  • سیستم‌هایی که مانند انسان عمل می‌کنند.

همچنین رویکرد ایده‌آل هوش مصنوعی در کتاب نامبرده نیز به این صورت ارائه شده است:

  • سیستم‌هایی که منطقی فکر می‌کنند.
  • سیستم‌هایی که منطقی عمل می‌کنند.

با توجه به این تعاریف، در وصف هوش مصنوعی در کامپیوتر می‌توان گفت که:

«هوش مصنوعی حوزه‌ای است که علم کامپیوتر و مجموعه داده‌های قوی را ترکیب می‌کند تا امکان حل مسئله را فراهم کند». همچنین شامل زیرشاخه‌های یادگیری ماشین «Machine Learning» و یادگیری عمیق «Deep Learning» است که اغلب در ارتباط با هوش مصنوعی ذکر می‌شوند.

تاریخچه هوش مصنوعی

تا اینجا فهمیدیم که هوش مصنوعی چیست؛ اما آیا می‌دانید اولین هوش مصنوعی چه زمانی و چرا به وجود آمد؟ تاریخچه هوش مصنوعی به دوران جنگ جهانی دوم برمی‌گردد. زمانی‌که نیروهای آلمانی برای رمزنگاری پیام‌های خود به نیروهای‌شان از ماشینی به نام «Enigma» استفاده می‌کردند؛ دانشمند انگلیسی به نام آلن تورینگ «Alan Turing» برای رمزگشایی کدهای ماشین آلمانی‌ها، ماشین دیگری به نام «Bombe» را همراه تیمش اختراع کرد. تولد مکالمه AI نیز با نوشته‌های آلن تورینگ در کتابی تحت عنوان «ماشین‌های محاسباتی و هوش» در سال ۱۹۵۰ منتشر شد، مطرح شد.

آلن تورینگ و هوش مصنوعی

تورینگ که اغلب به عنوان پدر علم کامپیوتر از وی یاد می‌شود، چنین سؤالی را مطرح کرد: «آیا ماشین‌ها می‌توانند فکر کنند؟» برای پاسخ به این سؤال، او آزمایشی را ارائه داد که اکنون به نام «آزمون تورینگ» شناخته می‌شود. در این آزمون، یک بازجوی انسانی سعی می‌کند بین کامپیوتر و پاسخ متنی انسان تمایز قائل شود.
این آزمون از زمان انتشار خود تا به امروز، مورد بررسی‌های دقیق قرار گرفته، اما همچنان بخش مهمی از تاریخ هوش مصنوعی و همچنین مفهومی همیشگی در علم فلسفه محسوب می‌شود؛ چراکه از ایده‌های پیرامون زبان‌شناسی استفاده می‌کند!

دیدگاهتان را بنویسید